Weranda literacka

Brzoza leczy i wzmacnia

Artykuł został opublikowany 04 października 2026


Brzoza leczy i wzmacnia


Żółte listki brzóz
          Dygocą, dygocą,
          Bo je dzisiaj nocą
    Zwarzył siwy mróz.
 
   I padają z drzew  
        Jak ulewa złota,
        Po ziemi je miota
   Wiatru zimny wiew.
 
   Źle tym liściom, źle,
        Co zleciały z drzewa,
        Wicher je rozwiewa
   Na deszczu, we mgle.
 
   Lecą z ostrym tchem
         W zawieję okrutną -
         Jak tym liściom smutno,
   Ja najlepiej wiem...
 
Lucjan Rydel "JESIEŃ"
 
Brzoza - jej nazwy ludowe: brzoza biała, brzoza zwisła, brzezina. Drzewo występujące powszechnie w całym kraju w lasach liściastych  i iglastych, przy drogach i w parkach.  Na kuli ziemskiej rośnie około 120 gatunków tego drzewa. Brzoza brodawkowata (Betula verrucosa) o białej korze, która później grubieje i pęka, rośnie na glebach suchych i piaszczystych. Brzoza jest jednym z najbardziej rozpowszechnionym dziko rosnącym drzewem  w Polsce wykorzystywanym w przemyśle i lecznictwie.  Kwitnie w kwietniu i maju. Kwiaty (żeński i męski kwiat) w okresie kwitnienia zebrane są w tzw. kotki.  Cennym surowcem zielarskim brzozy brodawkowatej są przede wszystkim młode liście (Folium Betulae), które zbiera się wczesną wiosną, gdy są świeżo rozwinięte i pokryte lepką żywicą.

Liście brzozy brodawkowatej są pojedyncze, mają długie ogonki, a ich blaszka liściowa jest trójkątna, cienka, krucha i naga. Dojrzałe liście brzozy zawierają cały szereg substancji, m.in. flawonoidy (hiperozyd i mirycetyna), garbniki, sole minerale, związki żywiczne, olejek eteryczny i kwas askorbinowy (wit. C) oraz mikroelementy. Najważniejsze i najcenniejsze znaczenie liści brzozy polega na ich dużym i jednocześnie niedrażniącym działaniu moczopędnym. O diuretycznym działaniu surowca decydują flawonoidy. Działanie liści jest ponadto lekko napotne, żółciopędne, przeciwgorączkowe, przeciwreumatyczne  i odkażające.

Liście z  brzozy wchodzą w skład wielu preparatów produkowanych przez przemysł zielarski (m.in. Urogran, Betagran, Reumogran) , a wyciągi alkoholowe znajdujemy w płynie Betasol (lek przeciw łuszczycy) i paście Fitolizyna stosowanej w kamicy moczowej.

Napary i odwary z liści brzozy nie są smaczne, ale czego nie robi się dla zdrowia. W medycynie ludowej brzoza biała była lekiem powszechnie stosowanym:  świeże liście brzozy  przykładano na obolałe stawy,  sok z brzozy od tysięcy lat był używany w kuracjach ogólnie wzmacniających. Stosowano go również na porost włosów oraz do wybielania piegów. Od niepamiętnych czasów w łaźniach do masażu używano gałązek brzozy, które tak jak i liście posiadają właściwości odkażające i oczyszczające.

"W tle późnego wieczora tkwiły te pnie białe, oświetlone resztkami światła, jak perły wprawione w aksamit". Tak pięknie poetycko opisał słowami polską brzozę Jarosław Iwaszkiewicz w opowiadaniu "Brzezina", które później na ekran filmowy przeniósł Andrzej Wajda. 10 listopada 1970 roku miała miejsce uroczysta premiera filmu pod tym samym tytułem co opowiadanie - "Brzezina".

Zofia Górska

Dołącz do dyskusji - napisz komentarz

Prosimy o zachowanie kultury wypowiedzi.
Obraźliwe komentarze są blokowane wraz z ich autorami.

  • Jadwiga Śmigiera 15/11/2020, 5:38

    Pani Zofio - bardzo serdecznie dziękuję Pani za odpowiedź i za życzenia urodzinowe.
    Pozdrawiam najpiękniej.

  • autor 14/11/2020, 18:57

    Brzozy i kasztanowce zagrożone są wyginięciem. W ostatnich latach zauważono intensywne zamieranie tych drzew. Ponadto brzoza - pionierka pozwala się wypierać innym drzewom, dębom czy grabom.
    Pani Jadwigo, dziękuję za zainteresowanie artykułem. Z okazji minionego Dnia Urodzin (13. XI.) proszę przyjąć ode mnie życzenia wszelkiej pomyślności i dobra wszelkiego. Pozdrawiam Panią jak najserdeczniej.

  • Jadwiga Śmigiera 14/11/2020, 13:21

    Brzoza to przepiękne drzewo. Mam swoją własną brzozę na działce. Lubię się do niej przytulać i obejmować ją...
    Dziękuję za ten tekst i pozdrawiam serdecznie.

  • autor 13/11/2020, 10:24

    "Brzoza leczy i wzmacnia". Autor tekstu: Zofia Górska

  • Lilium - rajski kwiat

    Lilium - rajski kwiat

    Pod datą 3 sierpnia ksiądz Jan Twardowski w "Myślach na każdy dzień" napisał:

  • Uszyj sobie lato

    Uszyj sobie lato

    Lato to czas, w którym życie naturalnie zwalnia. Więcej światła, więcej przestrzeni, więcej momentów bez pośpiechu. To właśnie w takich warunkach coraz więcej osób decyduje się…

  • Elżbieta Latosik-Gromek – wywiad

    Elżbieta Latosik-Gromek – wywiad

    Twórczyni nietypowej i zarazem wspaniałej kolekcji etykiet piwnych. Kolekcjonerki, którą zna środowisko kolekcjonerów etykiet piwnych w całej Europie. Wiemy, że kobiety 50plus potrafią…

Ja Kobieta