Muzealny salon dla Pań.

„Moda jest zwierciadłem czasu – odbija jego ambicje, lęki i marzenia” – pisała w połowie XIX wieku jedna z autorek kobiecej prasy, próbując uchwycić sens nieustannie zmieniających się sylwetek. W tej epoce to właśnie sylwetka mówiła najwięcej – zdradzała pochodzenie, aspiracje, a nawet charakter, zanim padło choć jedno słowo.

Już w sobotę, 9 maja o godz. 11.00 zapraszamy do Willi Caro na wykład, który przeniesie nas do świata spektakularnych przemian w modzie kobiecej - szeleszczących jedwabi, misternych koronek i konstrukcji, bez których trudno wyobrazić sobie XIX-wieczną elegancję. Krynolina – szeroka jak społeczne ambicje epoki – oraz turniura, subtelnie przenosząca akcent sylwetki ku tyłowi, nie były jedynie elementami garderoby. Były manifestem pozycji, znakiem przynależności i milczącym językiem konwenansu.

„Suknia nie tylko zdobi, ale i zobowiązuje” – przypominał poradnik dla dam z lat 70. XIX wieku. W tych słowach kryje się więcej niż estetyka: to opowieść o świecie rygorów i zasad, o codzienności podporządkowanej formie, o kobiecie, która – zamknięta w stalowych obręczach krynoliny – jednocześnie poruszała się z gracją i pewnością siebie.

Podczas spotkania zajrzymy do garderoby szlachcianki i krok po kroku prześledzimy zmiany, jakie zachodziły w modzie na przestrzeni niemal pół wieku. Od prostszych, jeszcze stosunkowo skromnych sukni lat 40., przez imponujące, szerokie krynoliny lat 50. i 60., aż po finezyjne, asymetryczne sylwetki epoki turniury w latach 70. i 80. XIX wieku.

Odsłonimy kolejne warstwy ubioru – od bielizny, przez konstrukcje modelujące ciało, aż po dekoracyjne tkaniny, które nadawały całości ostateczny charakter. Przyjrzymy się, jak moda wpływała na sposób chodzenia, siedzenia, a nawet rozmowy. Bo – jak pisała jedna z ówczesnych dam – „najpierw uczysz się chodzić, potem dopiero nosić suknię”.

„Nie zabraknie także ciekawostek, anegdot i spojrzenia na modę jako zjawisko społeczne: pełne sprzeczności, fascynujące i niekiedy zaskakująco niewygodne. Dowiemy się, ile ważyła przeciętna suknia, jak radzono sobie z jej objętością w codziennym życiu i dlaczego zmiana z krynoliny na turniurę była czymś więcej niż tylko modowym kaprysem” – mówi prowadząca Justyna Domżalska-Mańka.

To będzie opowieść o modzie, która była czymś znacznie więcej niż ozdobą – była językiem. I jak każdy język, mówiła bardzo wiele tym, którzy potrafili ją odczytać.

***

Kontynuacja cyklu spotkań w gliwickim Muzeum zachwyci wszystkich, którzy pasjonują się modą, życiem i obyczajami XIX stulecia. Raz w miesiącu, w sobotnie przedpołudnia, zapraszamy do muzealnych wnętrz, gdzie porozmawiamy o życiu naszych prababek i przejrzymy się w ich oczach niczym w patynowanym zwierciadle, pełnym obrazów dawnej codzienności. Spotkania przygotowała i prowadzić będzie Justyna Domżalska-Mańka, która od 20 lat uczestniczy w inscenizacjach historycznych, zgłębiając wiedzę o obyczajowości i kulturze materialnej minionych wieków. O podróżach w czasie pisze na stroniehttps://www.instagram.com/karenina.garden/

Na każdym spotkaniu prowadząca wystąpi w stroju nawiązującym do omawianego tematu. 

Naszym cyklem spotkań pragniemy przybliżyć dawne życie widziane z perspektywy kobiet. Zanurzymy się w kufrze pełnym wspomnień o minionym świecie, zajrzymy do garderoby i pokoju kąpielowego, zgłębimy tajemnice małżeńskiej alkowy, przyjrzymy się XIX – wiecznej modzie i obyczajom oraz poznamy codzienne przedmioty użytkowe, które przykrył już kurz niepamięci – mówi autorka cyklu.  

HARMONOGRAM SPOTKAŃ

3 stycznia 2026, sobota, godz. 11.00, Willa Caro

Gdy dzwoniły dzwonki powozów: towarzyski świat XIX-wiecznych miast

14 lutego 2026, sobota, godz. 11.00, Willa Caro

Listy i westchnienia: jak kochano epistolograficznie?

7 marca 2026, sobota, godz. 11.00, Willa Caro

Piękno pod gorsetem: higiena i uroda w XIX wieku

18 kwietnia 2026, sobota, godz. 11.00, Willa Caro 

Jak ocalić reputację? Savoir-vivre w XIX wieku

9 maja 2026, sobota, godz. 11.00, Willa Caro

Krynolina i turniura. W garderobie szlachcianki

13 czerwca 2026, sobota, godz. 11.00, Willa Caro

Małe światy wielkiej epoki: wiktoriańskie domy dla lalek

5 września 2026, sobota, godz. 11.00, Willa Caro

Z kapeluszem i lornetką. Jak podróżowały kobiety w XIX stuleciu?

3 października 2026, sobota, godz. 11.00, Willa Caro

Damy epoki napoleońskiej – moda i życie kobiet w czasach Księstwa Warszawskiego

7 listopada 2026, sobota, godz. 11.00, Willa Caro

Niciak i szkandela. Zapomniane przedmioty użytkowe XIX wieku

5 grudnia 2026, sobota, godz. 11.00, Willa Caro

Z rozsądku czy z miłości? Ślub i małżeństwo w XIX wieku bez lukru

Sobota, 9 maja 2026, Willa Caro, godz. 11.00

Cykl wykładów: Muzealny salon dla Pań. O modzie, życiu i obyczajach w XIX stuleciu

Spotkanie: Krynolina i turniura. W garderobie szlachcianki

Prowadzenie: Justyna Domżalska-Mańka, rekonstruktorka historyczna

Wstęp wolny, liczba miejsc ograniczona 

Organizator: Muzeum w Gliwicach

Muzeum w Gliwicach

ul. Dolnych Wałów 8a

44-100 Gliwice

www.muzeum.gliwice.pl

Organizatorem Muzeum w Gliwicach jest Miasto Gliwice