Muzealny salon dla Pań.

Podróżowanie kobiet w XIX wieku było nie tylko wyzwaniem logistycznym, ale również kulturowym. W czasach surowych konwenansów tylko pozornie podróż stawała się przestrzenią wolności – w rzeczywistości raczej potwierdzała granice narzucone przez epokę. 

Czy można było wyruszyć w świat, mając przy sobie wachlarz, modlitewnik i… tonę konwenansów?

Jak wyglądała podróż kobiety z dobrego domu w czasach, gdy bagaż musiał zmieścić i koronkowe rękawiczki, i społeczne oczekiwania?

„Do podróży w karecie szykowano się godzinami: walizy, kosze, poduszki, suknie. A potem pył, gorąco, trzęsienie – i obowiązkowe odwiedziny u krewnych, których nie zawsze się pragnęło widzieć.”

(List Elizy Orzeszkowej do Marii Konopnickiej, 1889)

Zapraszamy na barwny wykład, który zabierze Was w podróż w czasie – do epoki dorożek, dworców kolejowych pachnących parą i eleganckich towarzyskich salonów... na pokładzie statków parowych.

Podczas wykładu opowiemy o tym:

„Za czasów wolanta, człowiek miał czas, by poznać każde drzewo. Teraz mija się je, jakby się śniło cudzy sen.”

(List Narcyzy Żmichowskiej do Erazma Żmichowskiego, ok. 1849)

To spotkanie o tym, jak technika zmieniała codzienność i wolność kobiet. Przeanalizujemy, jak nowe środki transportu wpływały na wyobraźnię, obyczaje i tempo życia. Zajrzymy do dzienników, listów i wspomnień szlachcianek, które mimo gorsetów – dosłownych i metaforycznych – miały odwagę ruszyć w drogę. 

„Tam, gdzie dawniej płynęła tratwa cicho i wolno, dziś śmiga parowiec z łoskotem i parą. Rzeka już nie śpiewa – ona mówi głosem stali.”

(Fragment z listu do przyjaciółki, Eliza Orzeszkowa, 1892)

Dowiedz się, jak wyglądały podróże szlachcianek w epoce wielkich przemian – od romantycznych przejażdżek wolantem, przez rewolucyjne kolejowe wojaże, aż po długie rejsy na pokładach parowców. Odkryj z nami nieznane oblicze XIX wieku widziane z perspektywy damskiej walizki. 

Nowy cykl spotkań w gliwickim Muzeum zachwyci wszystkich, którzy pasjonują się modą, życiem i obyczajami XIX stulecia. Raz w miesiącu, w sobotnie przedpołudnia, zapraszamy do muzealnych wnętrz, gdzie porozmawiamy o życiu naszych prababek i przejrzymy się w ich oczach niczym w patynowanym zwierciadle, pełnym obrazów dawnej codzienności. Spotkania przygotowała i prowadzić będzie Justyna Domżalska-Mańka, która od 19 lat zajmuje się rekonstrukcją historyczną. Celem rekonstrukcji jest przedstawienie przeszłości w atrakcyjny, niekonwencjonalny i zrozumiały sposób. Rekonstruktorzy odtwarzają dawne stroje, broń, technologie oraz minione wydarzenia – bitwy, bale, dawne pikniki, turnieje rycerskie… I również podczas spotkań w ramach  „Muzealnego salonu dla Pań”  przeszłość znajdzie się przed nami na wyciągnięcie ręki. Prowadząca na każdym spotkaniu wystąpi w stroju nawiązującym do omawianego tematu. 

„Naszym cyklem spotkań pragniemy przybliżyć dawne dworskie życie, widziane z perspektywy kobiet – matek, żon, rezydentek, zubożałych szlachcianek, służących i kobiet z czworaków. Zanurzymy się w kufrze pełnym wspomnień o minionym życiu, zajrzymy do salonu i kuchni, przyjrzymy się szlacheckim obyczajom i modzie, wyjedziemy do leczniczych wód, poznamy towarzyskie konwenanse oraz zgłębimy tajemnice buduaru i alkowy” – mówi Justyna Domżalska-Mańka. Wstęp na spotkanie – wolny, liczba miejsc ograniczona.  Zapraszamy – także na Instagram prowadzącej, gdzie pisze o podróżach w czasie:https://www.instagram.com/karenina.garden/

Sobota, 5 lipca 2025, Willa Caro, godz. 11.30
Muzealny salon dla Pań
Spotkanie piąte: Koleją, wolantem i parowcem. Szlachcianka w podróży 

Harmonogram spotkań

Sobota, 5 lipca 2025, Willa Caro, godz. 11.30

Koleją, wolantem i parowcem. Szlachcianka w podróży 

Sobota, 2 sierpnia 2025, Willa Caro, godz. 11.30

Na letnisku, u wód i na górskim szlaku. Ziemiańskie wakacje

Sobota, 6 września 2025, Willa Caro, godz. 11.30

Poznam gładką pannę z posagiem. Umizgi i zaloty w XIX wieku  

Sobota, 4 października 2025, Willa Caro, godz. 11.30

Nie tylko dziedziczka. Inne kobiety w ziemiańskim dworze – rezydentki, pokojówki, służące i chłopki 

Sobota, 8 listopada 2025, Willa Caro, godz. 11.30

W Wigilię Jędrzeja Świętego ujrzę oblubieńca swego. Rzecz o wróżbach i dworskiej alkowie

Sobota, 6 grudnia 2025, Willa Caro, godz. 11.30

Srebrne kule, szczupak z chrzanem i migdałowy król. Boże Narodzenie w ziemiańskim dworze 

Sobota, 5 lipca 2025, Willa Caro, godz. 11.30

Cykl wykładów: Muzealny salon dla Pań

Spotkanie piąte: Koleją, wolantem i parowcem. Szlachcianka w podróży 

Prowadzenie: Justyna Domżalska-Mańka, rekonstruktorka historyczna

Wstęp wolny, liczba miejsc ograniczona 

Organizator: Muzeum w Gliwicach

Muzeum w Gliwicach

ul. Dolnych Wałów 8a

44-100 Gliwice

www.muzeum.gliwice.pl

Organizatorem Muzeum w Gliwicach jest Miasto Gliwice

Zdjęcie:  Muzealny Salon dla Pań, fot. Joanna Czogała